Serialowi bohaterowie, którzy postawili wszystko na jedną kartę

Serial potrafi zrobić z jednego zakładu dramat lepszy niż niejeden kinowy thriller. Poniżej cztery historie bohaterów, którzy w pewnym momencie postanowili zaryzykować dosłownie wszystko, pieniądze, rodzinę, a czasem i życie. Niektórzy wygrali. Inni nie mieli tyle szczęścia, ale każda z tych historii trzyma widza mocniej niż niejeden kryminał.

Seong Gi-hun stawia życie na jedną grę

Seong Gi-hun z koreańskiego Squid Game zaczyna serial jako facet zadłużony po uszy, uzależniony od wyścigów konnych, którego córka mieszka już z byłą żoną. Dostaje propozycję udziału w tajnej grze, gdzie stawką jest 45,6 miliarda wonów, czyli w przeliczeniu około 38 milionów dolarów. Nie pyta o szczegóły. Podpisuje.

W realnym świecie nikt nie zmusza nikogo do gry na śmierć i życie, ale mechanizm psychologiczny jest podobny do tego, który napędza prawdziwy hazard: adrenalina i nadzieja na jedną wygraną, która rozwiąże wszystkie problemy naraz. Część widzów po seansie sama sprawdza, jak wygląda kasyno na prawdziwe pieniądze, żeby zobaczyć różnicę między telewizyjną fikcją a realnym stołem do gry. Różnica jest spora. Nikt tam nie ginie za przegraną rundę, choć portfel też potrafi ucierpieć.

Squid Game obejrzało w pierwszych 28 dniach 111 milionów kont na Netflixie, a firma później podniosła tę liczbę do 142 milionów gospodarstw domowych. Twórca serialu, Hwang Dong-hyuk, latami nie mógł znaleźć nikogo, kto zgodziłby się to sfinansować. Dekadę wcześniej pomysł wydawał się zbyt brutalny i zbyt ryzykowny biznesowo, mówił po latach dla IndieWire. Netflix pomyślał inaczej.

Ojciec, który postawił firmę syna na blackjacka

W Rodzinie Soprano temat hazardu wraca regularnie, ale najbardziej boli historia z drugiego sezonu. David Scatino, znajomy Tony'ego z dzieciństwa, prowadzi legalny biznes ze sprzętem sportowym. Ma słabość do gry, o której wie już całe miasto.

Tony wciąga go do prywatnej gry w karty i pozwala mu grać na kredyt, dokładnie wiedząc, do czego to doprowadzi. Scatino przegrywa coraz więcej, aż w końcu zastawia samochód kupiony synowi na studia. Widz patrzy na to jak na powolną katastrofę drogową, której nie da się zatrzymać.

Sam Tony w rozmowie z terapeutką rzuca zdanie, które brzmi jak cyniczne podsumowanie całej sprawy. Nazywa Scatino "degenerate gambler", jakby to tłumaczyło, dlaczego on sam nie czuje się winny jego ruinie. Twarda ocena. Chyba jednak szczera.

Byrde'owie kupują kasyno, żeby przetrwać

Marty i Wendy Byrde z Ozark nie idą do kasyna zagrać. Budują je od zera jako element systemu prania pieniędzy dla meksykańskiego kartelu narkotykowego. Riverboat Missouri Belle to dla nich nie rozrywka, tylko narzędzie przetrwania całej rodziny.

Przy stołach siedzą podstawieni gracze opłaceni gotówką kartelu, którzy mają celowo przegrywać, żeby brudne pieniądze wyglądały na legalny przychód kasyna. Genialne w teorii. W praktyce każdy kolejny sezon pokazuje, jak bardzo taki plan może się posypać.

Jason Bateman, który gra Marty'ego i reżyseruje część odcinków, powiedział w rozmowie dla New York Post, że nie uważa swojego bohatera za człowieka zepsutego od początku, tylko za kogoś, kto zawsze widział siebie jako wyjątkowo bystrego. To jedno zdanie tłumaczy chyba więcej niż cały pierwszy sezon.

Zanim przejdziemy do szachownicy zamiast stołu karcianego, warto zauważyć, co powtarza się w każdej z tych historii.

• Bohater zaczyna od pozornie kontrolowanej sytuacji, a kończy w miejscu, którego nie planował.
• Rodzina albo bliscy zawsze płacą część rachunku, nawet jeśli sami nie postawili złotówki.
• Kamera nigdy nie pokazuje samej wygranej jako happy endu, tylko jako kolejny krok w stronę większego ryzyka.

Beth Harmon stawia wszystko na szachownicę

The Queen's Gambit z pozoru nie ma nic wspólnego z hazardem, bo szachy to sport umysłowy, a nie gra losowa. Tyle że Beth Harmon zaczyna karierę dokładnie tak, jak hazardziści zaczynają wieczór przy stole, bez pieniędzy, z pożyczką od kogoś, kto wierzy w jej talent bardziej niż ona sama.

Pieniądze z pierwszego turnieju w Kentucky pozwalają jej i adopcyjnej matce Almie utrzymać się z podróży po kolejnych zawodach, gdzie Alma bierze dziesięć procent prowizji jak prawdziwy agent hazardowy. Każda kolejna partia to nowy zakład o to, czy talent i tabletki uspokajające dadzą radę razem.

Walter Tevis, autor powieści, na której oparto serial, sam grywał w młodości w szachy o pieniądze. Przyznawał później, że jego całe życiowe wygrane w takich grach zamykają się w kwocie około siedemnastu dolarów. Niewielka suma jak na kogoś, kto stworzył jedną z najbardziej rozpoznawalnych hazardowych metafor telewizji ostatnich lat.

Cztery historie, cztery zupełnie różne stawki, ale warto zestawić je obok siebie.

Dlaczego to działa na widzach

Twórcy seriali sięgają po motyw postawienia wszystkiego na jedną kartę, bo to najprostszy sposób, żeby widz poczuł napięcie bez efektów specjalnych. Wystarczy stół, karty albo szachownica i jeden moment decyzji, po którym nic już nie jest takie samo. Trzy rzeczy sprawiają, że ten schemat wraca sezon po sezonie w zupełnie różnych produkcjach.

• Widz sam wielokrotnie stawał przed wyborem mniejszego albo większego ryzyka, więc łatwo mu się utożsamić z bohaterem.
• Napięcie rośnie liniowo wraz ze stawką, co znacznie ułatwia budowanie kolejnych odcinków bez sztucznych zwrotów akcji.
• Finał zawsze daje twórcom dwie drogi, katharsis albo tragedię, a obie sprzedają się w serialach równie dobrze.

Zapytaj siebie, którą z tych czterech historii zapamiętałeś najmocniej. Odpowiedź pewnie zależy od tego, czy bardziej boisz się samej przegranej, czy tego, co ludzie potrafią zrobić, żeby w ogóle mieć szansę wygrać.